Xuất khẩu bùng nổ, người trồng xoài Campuchia vẫn phải đối mặt nhiều thách thức – Nhà Nông Miền Tây

Xuất khẩu bùng nổ, người trồng xoài Campuchia vẫn phải đối mặt nhiều thách thức



Xuất khẩu xoài tươi của Campuchia đang bùng nổ sau khi được Trung Quốc chấp thuận, nhưng vấn đề nước và bất ổn thị trường đang gây khó khăn.

Xoài trở thành loại quả thứ hai sau chuối được Trung Quốc chấp thuận nhập khẩu trực tiếp từ Campuchia. Ảnh minh họa: The Phnom Penh Post.

Xoài trở thành loại quả thứ hai sau chuối được Trung Quốc chấp thuận nhập khẩu trực tiếp từ Campuchia. Ảnh minh họa: The Phnom Penh Post.

Đã ba năm kể từ khi rừng bị thu hẹp khỏi sườn đồi để nhường chỗ cho rừng trồng. Tuy nhiên, trong năm nay Prum Ya mới nhận được sự cho phép bắt đầu trồng cây xoài trên 20 ha của những chân đồi này ở rìa Vườn quốc gia Kirirom, thuộc tỉnh Kampong Speu, Campuchia.

Ya, 69 tuổi, đã dành 15 năm để chăm sóc những cây xoài ở góc tây nam của Kampong Speu. Ông nói: Một tập thể nông dân – Cộng đồng Nông nghiệp Xoài Kirirom Keo Romiet – thuê tôi chăm sóc 250 ha xoài trong vùng, với khoảng 40.000 cây. Trồng cây mới trên các khu vực sườn núi, chẳng hạn như khu đất 20 ha mới nhất này là một lựa chọn chiến lược, vì các ao và nước ngầm vẫn còn dồi dào ở chân núi bên trong khu bảo tồn.

“Vì khu vực này ở trên núi, nên nó thu hút [nhiều] mưa hơn những nơi khác, mặc dù vẫn có thể quan sát thấy những thay đổi trong mô hình mưa ở đây”, Ya cho biết.

Xoài trở thành loại quả thứ hai sau chuối được Trung Quốc chấp thuận nhập khẩu trực tiếp từ Campuchia, sau khi đạt tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật. Kết quả là, xuất khẩu xoài tươi của Campuchia đã tăng 251% vào cuối tháng 8, lên gần 164.000 tấn. Nhưng đó vẫn chỉ là một phần nhỏ trong số 1,5 triệu tấn xoài mà Bộ Nông nghiệp nước này ước tính Campuchia có thể sản xuất hàng năm.

Khi Campuchia thực hiện các giao dịch thương mại với Trung Quốc và Hàn Quốc, nông dân trồng xoài của nước này đang gặp khó khăn trong việc xử lý các đơn đặt hàng lớn. Và khi ngành công nghiệp phát triển, các vấn đề môi trường xung quanh nó cũng vậy.

Thị trường xoài phân mảnh

Hun Lak, Giám đốc điều hành của công ty trái cây Richfarm Asia, cho biết ngành xoài của Campuchia đã vấp ngã khi đối mặt với Covid-19, phần lớn là do nông dân sản xuất quá mức và không thể tìm được người mua trong nước hoặc quốc tế. Năm nay, xoài trái vụ – thường được thu hoạch vào tháng 4 và tháng 5 – được bán với giá 200 đến 300 riel (0,05–0,07 USD)/kg, giảm từ khoảng 0,25 USD/kg.

Sau hai năm chịu giá kém, Lak cho biết nhiều nông dân đã ngừng cố gắng sản xuất cho thị trường Trung Quốc.

“Họ để xoài phát triển theo mùa và dựa vào lượng mưa và bón một ít phân bón và thuốc trừ sâu”, ông nói. “Họ sẽ chỉ đợi thu hoạch vì không quan tâm quá nhiều đến thị trường, vì không biết liệu có thị trường cụ thể nào ngoài đó hay không”.

Xoài trái vụ được xem là cách bù đắp cho mùa thu hoạch quá bão hòa. Nhưng việc trồng nó – bắt đầu từ khoảng tháng 6 và kéo dài qua mùa mưa của Campuchia – là thách thức hơn đối với nông dân, và cần có mưa ổn định.

Cheung Sokha, một nông dân có đồn điền ở phía tây bắc tỉnh lỵ Kampong Speu, chuyên trồng xoài trái vụ. Anh cho biết cây của anh ra hoa và kết trái trước những người khác trong xã, và anh thường có thể đảm bảo được người mua sẽ đưa vụ thu hoạch sang Thái Lan hoặc Việt Nam. Tuy nhiên, anh cũng đang phải chịu đựng những cú sốc đại dịch và lượng mưa bất thường vào năm 2020. 

“Năm ngoái mưa nhiều hơn, mưa nhiều, có khi cả tuần liền… Nếu phải phun [thuốc diệt cỏ] thì không ổn vì tôi phun rồi mưa đến… tốn kém lắm”.

Khi đại dịch bùng phát, Sokha quyết định không thể chỉ dựa vào xoài nữa và bắt đầu kinh doanh than củi.

 “Vì mất thu nhập, tôi [dành] thời gian chăm sóc cây xoài ít hơn so với trước đây khi tôi nghĩ rằng mình sẽ tiếp cận được thị trường tốt”, anh nói. “Tôi để chúng phát triển tự nhiên.” 

Xuất khẩu thực tế

Chhim Chamroeun, Tổng thư ký của Cộng đồng Nông nghiệp Xoài Kirirom Keo Romiet, cho biết các thương nhân mua để xuất khẩu sang Trung Quốc và Hàn Quốc đòi hỏi rất nhiều ở một trái xoài hoàn hảo, lý tưởng là nặng cả kg.

Ngoài việc chỉ chấp nhận những quả xoài lớn không có vết thâm hay tàn nhang, bà cho biết người mua Trung Quốc yêu cầu nông dân thu xếp chế biến, bao gồm cả khử trùng. Ở Campuchia, năng lực này vẫn còn hạn chế.

Chamroeun mong muốn bán được nhiều xoài hơn, không chỉ cho người mua ở Trung Quốc mà còn ở Liên minh châu Âu – nơi bà hiện bán khoảng 5 tấn mỗi năm – và Hoa Kỳ, một thị trường mà bà chưa khai thác.

Nhưng Chamroeun nói rằng hiện tại sẽ hiệu quả hơn khi tập trung vào các thương nhân xuất khẩu sang Thái Lan và Việt Nam, và tự xử lý các quy trình khử trùng. Bà cho biết người mua ở thị trường Thái Lan và Việt Nam thường mua xoài từ một số cây nhất định của bà và trả trước. Những người mua trực tiếp cho thị trường Trung Quốc không làm điều đó, bà nói, thêm rằng họ thiếu kiến ​​thức nền tảng về nông nghiệp. 

“Tôi [khuyên] nhóm của chúng tôi, đừng đợi người mua Trung Quốc, bởi vì người mua Việt Nam và người mua Thái Lan trả tiền trước khi xoài trở thành sản phẩm cuối cùng”, bà chia sẻ. 

William Lor, chồng của Chamroeun và là đối tác của công ty xoài Ploy Green Land của riêng họ, cho biết Cộng đồng nông nghiệp xoài Kirirom Keo Romiet đang xem xét xây dựng cơ sở chế biến của riêng mình để bán trực tiếp cho người mua trái cây ở Trung Quốc, thay vì thông qua một người trung gian. “Lẽ ra, tập thể đã thiết lập điều đó từ rất lâu trước đây”, Lor nói.

Xuất khẩu xoài sang Trung Quốc và hơn thế nữa có thể sinh lợi trong dài hạn, nhưng sau khi kinh doanh khó khăn trong thời kỳ đại dịch và hậu cần thất bại, Lor nói rằng nông dân phát triển những gì họ có thể.

“Điều kiện xoài mà họ [người mua quốc tế] muốn là xoài lớn, và người bán nói không có vấn đề gì, nhưng khi người mua thu gom, họ vứt bỏ 80% số xoài. Nông dân nổi khùng, nhưng người mua nói thỏa thuận là thỏa thuận”.





Source link

X